Kene Isırmalarından Korunma

Bu nedenle kene mücadelesi önemlidir, fakat oldukça da zordur.

1. Ä°nsanlar kenelerden uzak tutulabilir ise bulaÅŸ önlenebilir. Bu nedenle de mümkün olduÄŸu kadar
kenelerin bulunduÄŸu alanlardan kaçınmak gerekir.

2. Kenelerin yoÄŸun olabileceÄŸi çalı, çırpı ve gür ot bulunan alanlardan uzak durulmalı, bu gibi
alanlara çıplak ayak yada kısa giysiler ile gidilmemelidir.

3. Bu alanlara av yada görev gereÄŸi gidenlerin lastik çizme giymeleri, pantolonlarının paçalarını
çorap içine almaları,

4. Görevi nedeni ile risk grubunda yer alan kiÅŸilerin hayvan ve hasta insanların kan ve vücut
sıvılarından korunmak için mutlaka eldiven, önlük, gözlük, maske v.b. giymeleri gerekmektedir.

5. Gerek insanları gerekse hayvanları kenelerden korumak için haÅŸere kovucu ilaçlar (repellent)
olarak bilinen böcek kaçıranlar dikkatli bir ÅŸekilde kullanılabilir. (Bunlar sıvı, losyon, krem, katı
yaÄŸ veya aerosol ÅŸeklinde hazırlanan maddeler olup, cilde sürülerek veya elbiselere emdirilerek
uygulanabilmektedir.)

6. Haşere kovucular hayvanların baş veya bacaklarına da uygulanabilir; ayrıca bu maddelerin
emdirildiÄŸi plâstik ÅŸeritler, hayvanların kulaklarına veya boynuzlarına takılabilir.

7. Kenelerin bulunduÄŸu alanlara gidildiÄŸi zaman vücut belli aralıklarla kene için aranmalıdır.

8. Vücuda yapışmış keneler uygun bir ÅŸekilde kene ezilmeden, ağızdan veya başından tutularak bir
cımbız veya pens yardımıyla sağa sola oynatarak alınmalıdır. Isırılan yer alkolle temizlenmelidir.
Mümkünse kenenin tanı için alkolde saklanması uygun olur.

Kimler Risk Altındadır?

Hastalık genellikle meslek hastalığı ÅŸeklinde karşımıza çıkar.

• Tarım ve hayvancılıkla uÄŸraÅŸanlar
• Veteriner hekimler ve diÄŸer yardımcı saÄŸlık personeli
• Kasaplar
• Mezbaha çalışanları
• SaÄŸlık personeli özellikle risk gurubudur.
• Kamp ve piknik yapanlar, askerler ve korunmasız olarak yeÅŸil alanlarda bulunanlar da risk
altındadır.

Keneler ile bulaşık Olan Bölgelere Girmekten Kaçının. Yerel saÄŸlık birimleri, parklar ve yerel
sağlık kuruluşlarından,fazla bulunduğu yerlere ilişkin bilgi alabilirsiniz. Keneler ile bulaşık bir
bölgede bulunmanız halinde, yolun ortasından yürüyün ve bitkilere deÄŸmekten kaçının.
Açık Renkli Giysiler Giyin. Böylelikle, giysilerinizin üzerindeki keneleri kolaylıkla fark
edebilirsiniz. Paçalarınızı çoraplarınızın içine sokarak, kenelerin pantolon paçalarınızdan içeri
girmesini önleyin. Bazı keneler ayakkabıların ve hatta çorapların içine girebilir. Ayak ve
topuklarınızı kene varlığı yönünden kontrol edin.

Günlük Kene Kontrolü Yapın.

Riskli bölgelerde dışarıya çıktıktan sonra, kendi bahçenize dahi çıkmış olsanız, vücudunuzu
kene varlığı yönünden kontrol edin. Kene ile bulaşık olabilecek bölgelerden döndükten sonra, tüm
vücudunuzu olası kene varlığı yönünden kontrol edin. El veya boy aynası kullanarak, vücudunuzun
her yerini gözden geçirin ve gördüÄŸünüz keneleri vücudunuzdan uzaklaÅŸtırın.

Kene varlığı yönünden, kendinizde ve çocuklarınızda, özellikle aÅŸağıda sıralanan vücut bölgelerini kontrol edin:

• Koltuk altı

• Kulak içi ve çevresi

• Göbek deliÄŸinin içi

• Dizlerin arkası

• Saç ve kıllı bölgelerin içi ve çevresi

• Bacak arası

• Bel çevresi

Çocuklarınızı Kontrol Edin. Kenelerin bulunabileceÄŸi bölgelerden döndüÄŸünüzde, çocuklarınızın
saçlarını ve yukarıda sıralanan bölgelerini kontrol edin. ÇocuÄŸunuzun vücudunda bulduÄŸunuz
keneleri uzaklaştırın.

Giysilerinizi ve Ev Hayvanlarınızı Kene Varlığı Yönünden Kontrol Edin. Keneler, ev içerisine
giysiler ve ev hayvanları yoluyla taşınabilir. Her ikisi de dikkatlice kontrol edilmeli ve kene
bulunması halinde uzaklaÅŸtırılmalıdır. Giysilerin, yüksek ısıdaki bir kurutucuda tutulması etkin
ÅŸekilde keneleri öldürür.

Kenelerin Güvenli Bir Åžekilde UzaklaÅŸtırılması

Kenelerin, deriye tutunmalarından sonra, kısa bir süre içerisinde vücuttan uzaklaÅŸtırılmaları,
kene yoluyla bulaşabilecek hastalıkların bulaşması olasılığını azaltır.
Hayvanlardan ve insanlardan keneleri güvenli bir ÅŸekilde uzaklaÅŸtırabilmek için aÅŸağıda
sıralanan önerileri yerine getirin.

• UzaklaÅŸtırma iÅŸlemi için ince uçlu cımbız kullanın ve kenenin vücut sıvılarıyla olası teması
önlemek için eldiven giyin.

• Keneyi, deriye yakın olduÄŸu bölgeden kavrayın. Ağız parçalarının kopmasına ve deri
içerisinde kalmasına neden olabileceÄŸinden, keneyi bükmeyin ve sarsmayın.

• YavaÅŸça ve nazik bir ÅŸekilde, keneyi, tüm vücut parçaları vücuttan uzaklaÅŸtırılıncaya dek,
düz olarak çekin.

• Kenenin uzaklaÅŸtırılmasından sonra, ellerinizi su ve sabunla (veya sabun bulunmaması
halinde, alkol içeren el temizleyicileri ile) yıkayın. Kenenin sırıdığı bölgeyi, iyot çözeltisi
gibi bir antiseptikle, alkolle veya deterjanlı su ile temizleyin.

• Kızarıklık ve ateÅŸ gibi hastalık bulguları yönünden temkinli olun; böylesi bulgular
gözlenmesi halinde hekime baÅŸvurun.

KENELERİN KONTROLÜ VE KORUNMA

Kene yoluyla bulaÅŸan hastalıklar tüm dünyada gözlenir. Ancak, kendinizi ve ailenizi
korumak için uygulanabilecek önlemler bulunmaktadır.
Kırım Kongo Kanamalı AteÅŸi hastalığına neden olan virus, birçok evcil ve yabani
hayvanı enfekte etmekte ve hastalık bu hayvanlarda hafif seyretmektedir. Birçok kuÅŸ
virusa karşı dirençli iken, virusun yayılmasında önemli rol oynarlar. Hayvanlardaki hastalık
enfekte kenelerin ısırması ile başlamaktadır.
Kırım Kongo Kanamalı Ateşi hastalığının bulaşmasında başlıca Hyalomma soyuna
ait keneler rol almakla birlikte, 30 kene türünün bu hastalığı bulaÅŸtırabileceÄŸi
bildirilmektedir. Virus kenelerde, transovaryal ve transstadial nakille idame olur; keneler
arasında veneral olarak bulaÅŸmanın olduÄŸu da bildirilmektedir. Henüz ergin olmamış
Hyalomma soyuna ait keneler, küçük omurgalılardan kan emerken virusları alır, geliÅŸme
evrelerinde muhafaza eder. Keneler, insan veya hayvanlardan kan emerken virusları da
bulaştırırlar.
Küçük omurgalılar ve özellikle yerde beslenen kuÅŸlar, keneleri enfekte eden
en önemli konak grubunu oluÅŸturmaktadır. Yani küçük memeliler virusu
taşımaktadır. Keneler biyolojik gelişimlerinin değişik safhalarında bu canlılardan kan
emmektedirler.
Aşağıdaki şemada Kırım Kongo Kanamalı Ateşi hastalığına neden olan virusun
yaÅŸam döngüsü görülmektedir.
Bu döngü içerisine insan tesadüfi olarak girmekte ve eÄŸer hastalığı taşıyan bir
kene ile karşılaşır ise virusu almaktadır.
Hyalomma soyuna ait keneler ülkemizin de içinde bulunduÄŸu çok geniÅŸ bir coÄŸrafik
alanda yerleÅŸmiÅŸlerdir. Ãœlkemiz kenelerin yaÅŸamaları için coÄŸrafi açıdan oldukça uygun bir
yapıya sahiptir. Türlere göre deÄŸiÅŸmekle beraber kenelerin, küçük kemiricilerden, yaban
hayvanlarından evcil memeli hayvanlara ve kuÅŸlara kadar geniÅŸ bir konakçı çeÅŸitliliÄŸi
mevcuttur.
Hastalık daha çok hayvancılıkla uÄŸraÅŸanlarda, veteriner hekimlerde, mezbaha
çalışanlarında ve kırsal alanda yaÅŸayanlarda görülebilmektedir. Enfekte hayvanların kan
ve dokuları ile temas sonucu da bulaşma olabilmektedir.

Kenelerden Korunmak Ä°çin Yapılması Gerekenler!

• Keneler uçmaz, sıçramaz. AÄŸaçtan üzerinize düÅŸme ihtimali zayıftır. Yani kene
yerdedir. Bu nedenle uzun otların, çimlerin ve çalılıkların bulunduÄŸu yerlerde
dolaşmayın.

• Kenelerin yaÅŸama alanlarında bulunabilecek kiÅŸiler (hayvancılıkla uÄŸraÅŸanlar,
mezbaha çalışanları vb) repellent olarak bilinen böcek kaçırıcı ilaçları
vücutlarına sürerek veya elbiselerine emdirerek kullanabilirler,

• Açık renk kıyafetler giyin ki, üzerinize herhangi bir kene geldiÄŸinde
görebilesiniz.

• Açık araziye çıktığınızda ya da pikniÄŸe gittiÄŸinizde, bacakları kapatan
kıyafetler tercih edip uzun kollu giyininiz; pantolonunuzu çorapların içine
sokunuz. Kapalı ayakkabı giyiniz.

• Eve döndüÄŸünüzde kendinizi, çocuklarınızı hatta evde beslediÄŸiniz
hayvanlarınızı kene yönünden kontrol ediniz. Kene kan emerken acı vermez.
Bu nedenle var ise sizin bulmanız gerekir.

• Hayvanlarınızı nasıl kenelerden koruyacağınız konusunda veteriner
hekiminizle görüÅŸünüz.